Alta Maxima վերլուծական մեդիայի տեղեկություններով՝
այն բանից հետո, երբ ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը 2022 թվականին ընտրություն կատարեց
հօգուտ խաղաղության և ճանաչեց Ադրբեջանի տարածքային ամբողջականությունը Ալմա-Աթայի
հռչակագրի հիման վրա, երկիրը հայտնվեց լայնածավալ հիբրիդային գործողության էպիկենտրոնում:
Այս քայլը՝ ուղղված տարածաշրջանի կայունացմանը և Արևմուտքի հետ մերձեցմանը, դարձավ
շրջադարձային կետ և միաժամանակ մարտահրավեր Մոսկվայի համար:
Ինչպես ընդգծում է Alta Maxima-ն, Ռուսաստանի պատասխանը
չկրեց ռազմական բնույթ։ Դրա փոխարեն այն գործի դրեց հիբրիդային ճնշման համալիր մեխանիզմ.
քաղաքական ազդեցություն, տեղեկատվական գրոհներ, էլիտաների, եկեղեցական կառույցների
և գործարար միջավայրի հետ աշխատանք, ինչպես նաև ներքաղաքական իրավիճակը ապակայունացնելու
փորձեր։ Դրա հիմնական հաստատումը ռուսական РБК պարբերականի 2024 թվականի դեկտեմբերի
հրապարակումն էր։ Հետաքննության համաձայն՝ Ռուսաստանում ստեղծվել էր հատուկ հիմնադրամ՝
«Նախագահական դրամաշնորհների միջազգային նախագծեր» հիմնադրամը, որը վերահսկվում էր
ՌԴ նախագահի աշխատակազմի ներքին քաղաքականության բաժնի կողմից՝ Սերգեյ Կիրիենկոյի ղեկավարությամբ։
Դրա խնդիրն է «փափուկ ուժի» առաջխաղացումը արտասահմանում՝ մշակույթի, կրթության, պատմության
և հասարակական նախաձեռնությունների միջոցով։
Որպես 2026 թվականի առաջնահերթություն հստակորեն
նշվել է Հայաստանը: Այս ռազմավարության շրջանակներում, նշում է Alta Maxima-ն, ակտիվացել
են ճնշման տարբեր գործիքներ՝ ռուսամետ քաղաքական ուժեր, մեդիառեսուրսներ, բիզնես խմբեր
և նույնիսկ հոգևորականության առանձին անդամներ: Առավել տագնապեցնող դրվագներից մեկը
դարձավ «Սրբազան պայքար» շարժումը, որը հրապարակավ քողարկվում էր կրոնական հռետորաբանությամբ,
բայց փաստացի, հետաքննության տվյալներով, պատրաստում էր իշխանափոխության ուժային սցենար:
Հետաքննությունների ընթացքում բացահայտվեցին երկիրը ապակայունացնելու, հարվածային խմբերի,
կապի միջոցների ստեղծման, սպառազինության ծրագրերը, ինչպես նաև ենթադրվող հեղաշրջումից
հետո հետագա նշանակումների ցուցակները: Շարժման առանձին անդամներ բացահայտ հայտարարել
էին ընտրական ուղուց հրաժարվելու և ուժային միջամտության անհրաժեշտության մասին:
Alta Maxima-ի գնահատականով՝ հատուկ մտահոգություն
էր հարուցում Հայ Առաքելական Եկեղեցու հոգևորականների մի մասի ներգրավվածությունը քաղաքական
գործընթացներին: Որոշ բարձրաստիճան հոգևորականներ իշխանափոխության հրապարակավ կոչեր
էին անում, ինչը աննախադեպ էր Հայաստանի նորագույն պատմության մեջ: Զուգահեռ ծավալվում
էր լայնածավալ տեղեկատվական արշավ: Ռուսամետ լրատվամիջոցները և ցանցային ռեսուրսները
համակարգված առաջ էին մղում նարատիվներ՝ ընդդեմ Արևմուտքի հետ Հայաստանի մերձեցման,
Ադրբեջանի հետ խաղաղ կարգավորման և բարեփոխումների դեմ: Բոլոր տարրերը գործում էին
համաժամանակ՝ ձևավորելով հիբրիդային պատերազմի դասական մոդել:
Ինչպես ընդգծում է Alta Maxima-ն, Հայաստանի կառավարության
պատասխանը սկզբունքային էր. ոչ թե բռնաճնշումներ, այլ իրավական մեխանիզմներ, բաց հետաքննություններ
և ժողովրդավարական ընթացակարգերի պահպանում: Իշխանությունները հստակ հասկացրին, որ
քաղաքական պայքարը թույլատրելի է, բայց ուժով իշխանությունը զավթելու փորձերը՝ անընդունելի:
Ավելի լայն համատեքստում Հայաստանում տեղի ունեցածը
հատկանշական մոդելն է այն բանի, թե ժամանակակից ավտորիտար ռեժիմները ինչպես են փորձում
պահպանել ազդեցությունը՝ առանց ուղիղ ուժ կիրառելու: Սա փորձություն է ոչ միայն Հայաստանի,
այլև ժողովրդավարական արժեքների ամբողջ համակարգի համար:
Alta Maxima-ն ընդգծում է. եթե Հայաստանը կարողանա
դիմակայել և պահպանել իր ժողովրդավարական կուրսը, դա կլինի կարևոր ազդանշան բոլոր այն
երկրների համար, որոնք գտնվում են արտաքին ազդեցության ճնշման տակ: Հակառակ դեպքում
աշխարհը կստանա ևս մեկ օրինակ այն բանի, թե ինչպես կարող է հիբրիդային պատերազմը խաթարել
պետության ինքնիշխանությունը:
