«Բոլորս էլ, ոչ միայն սյունեցիները,
շահագրգռված ենք խաղաղությամբ, քանի որ տարիներ շարունակ դրա անհրաժեշտությունը միշտ
զգացվել է։ Այնպես որ, յուրաքանչյուր հայ մարդ, առավել ևս՝ հայաստանցի, ձգտում է կայուն,
հարատև խաղաղության»,- Civic.am-ի հետ զրույցում,
անդրադառնալով Վաշինգտոնում ս.թ. օգոստոսի 8-ին նախաստորագրված
Խաղաղության համաձայնագրին և դրա վերաբերյալ մեղրեցիների շրջանում տիրող տրամադրություններին,
ասաց Հայաստանի ժողովրդական կուսակցության փոխնախագահ,
ԱԺ նախկին պատգամավոր, Մեղրիում բնակվող Գրիգոր Հարությունյանը։ «Որևէ բացասական արձագանքի այս ընթացքում ես չեմ
հանդիպել մեղրեցիների կողմից։ Ո՞վ չի ուզի
խաղաղություն»,- նկատեց մեր զրուցակիցը։
- Ընդդիմությունն է համաձայնագրի
դրույթները շահարկում, թե՝ հիշյալ փաստաթուղթը ոչ թե խաղաղության, այլ հետաձգված պատերազմի,
«պարտված իշխանության» կողմից ստիպված կատարված կենսական զիջումների մասին է։
- Շահարկումներ եղել են և լինելու
են։ Չեմ կարծում՝ նման շահարկումներին պետք է շատ մեծ ուշադրություն դարձնել։ Ասեմ
ինձ հետ պատահածը՝ Երևանից են իմ ծանոթները զանգել, հարցրել՝ ճի՞շտ է, որ Մեղրիի, Կապանի,
Գորիսի ժողովուրդը «չամադանները» կապած դուրս է գալիս։ Այո, այդպիսի զանգեր եղել են։
Ես, բնականաբար, հերքել եմ։ Կոնկրետ Մեղրիում
որևիցե խնդիր չկա։ Մարդիկ աշխատում են և, ինչպես նախկինում, այնպես էլ հիմա, իրենց
առօրյա գործերին են։ Հակառակ ագիտացիան, կրկնում եմ, լինելու է, քանի որ ամեն քաղաքական
ուժ փորձելու է իր քարոզչական հնարքներն օգտագործել նախընտրական այս փուլում ու մոլորեցնել ժողովրդին։
- TRIPP-ի՝ «Թրամփի երթուղու»
վերաբերյա՞լ սյունեցիների շրջանում արձագանքներն
ինչպիսին են։ Այս մասով ևս շահարկումների պակաս չկա, ընդդիմությունն այս պրոյեկտի իրագործման
մասով ևս կոնսպիրոլոգիական կանխատեսումներ է անում։
- Անկեղծ ասած, ինձ համար էլ
որոշ մութ բաներ կան, որոնց ուղղությամբ լրացուցիչ պարզաբանման կարիք կա։ Իշխանությունը
պետք է լցնի տեղեկատվական բացը ու հստակեցնի որոշ անորոշություններ՝ վերջապես ո՞վ է
կառուցելու, ո՞վ է վերահսկելու այդ երթուղին։ Թեև իշխանությունները որոշակիորեն բացատրել
են, սակայն ոչ բոլոր կասկած-անորոշություններն են փարատված։ Ինչքան ես հասկացա՝ առաջին
հերթին երկաթուղու հետ կապված խնդիրն է, բայց ի՞նչ ձևով է այն լինելու՝ հստակ չէ։ Ասենք,
46 կիլոմետրը Մեղրիով անցավ, բա հետո՞, ասում են՝ փոխադարձության սկզբունքով է գործելու։
Հասկացանք՝ մեր տարածքում մենք ենք վերահսկելու, իսկ Ադրբեջանի տարածքով անցնող հատվածն
ո՞վ է վերահսկելու։ Սա շատ կարևոր հարց է։ Կուզեի այս և մի քանի այլ հարցերի պատասխանները
լսել։ Իսկ ավտոճանապարհի հետ կապված՝ չեմ կարծում, որ Մեղրիով պետք է անցնի նման ճանապարհ։
Սա նաև Մեղրիի բնակչության հավաքական կարծիքն է։ Տրադիցիոն եղել է ճանապարհ Սյունիքով
դեպի Նախիջևան։ Մեղրիով ավտոճանապարհի հետ կապված վերաբերմունքս դրական չէ։ Իսկ երկաթուղու հետ կապված մեկ ուրիշ անհանգստություն
կա. եթե երկաթուղին բացվում
է, ավելի ճիշտ՝ գործող երկաթուղին՝ Գյումրի-Թուրքիա-Եվրոպա,
սա էլ պետք է կոմպլեքս լինի։ Եթե չի լինելու, էստեղ ուրեմն անիմաստ է՝ ՀՀ-ի շահերի
տեսանկյունից, երկաթուղին կառուցել։ Մեզ առաջին հերթին պետք է, որ մենք դուրս գանք
Եվրոպա, ընդ որում՝ Թուրքիայի տարածքով։ Եթե մենք լիարժեք չենք օգտագործելու կապուղիները,
ուրեմն «Թրամփի ուղին» էլ անիմաստ է կառուցելը։
- Պարոն Հարությունյան, օրերս խորհրդարանական ընդդիմությունը
հերթական անգամ փորձեց վարչապետին անվստահություն հայտնելու գործընթացը գլուխ բերել՝
այս անգամ լսումներ կազմակերպելով։ Լսումների շուրջ 160 հրավիրյալները ԱԺ ամբիոնից
բոցաշունչ ելույթներ ունեցան, լիցքաթափվեցին ու… ցրվեցին տներով։ Ըստ Ձեզ՝ նախկին երկու նախագահների թելադրանքով գործող ընդդիմությունն ինչո՞ւ է արդեն որերորդ անգամ
անում մի բան, որի արդյունքը «զրո» է։
- Ես լինեի իշխանության տեղը, անհրաժեշտ ստորագրությունները
կապահովեի, հարցը կմտներ խորհրդարան, կմերժվեր, ու ընդդիմություն կոչվածը վեց ամիս
(ծիծաղում է-խմբ.) այլևս մոտ չէր գա այդ հարցին։ (Ըստ Սահմանադրության՝ եթե վարչապետին
անվստահություն հայտնելու մասին Ազգային ժողովի որոշման նախագիծը չի ընդունվում, ապա
նման նախագիծ կարող է ներկայացվել ոչ շուտ, քան վեց ամիս հետո-խմբ.): Կատակը մի կողմ, բայց
սա, հասկանալի է, քաղաքական պայքար է, իսկ իրենք շոուն էսպես են ուզում անել։ Հասկացող
մարդիկ հասկանում են, որ դա անիմաստ քայլ է։ Կարող է դա անողները մտածում են՝ ժողովրդի մի մասը
չունի՞ այդքան ինտելեկտ, իրենք էլ կասեն՝ տեսեք-տեսեք,
հեսա անվստահություն ենք հայտնում, իշխանությունը փոխում ենք… Լսումներին
մասնակցած այդ 160 մասնակիցներին պետք է հարցնեք՝ ինչի՞ հասաք։ Ես լուրջ չեմ ընդունում նման ակցիաները, քանի որ
ընդդիմադիր պայքարը ենթադրում է լրջագույն, բծախնդիր ու անվրեպ աշխատանք։
- Տեսակետ կա՝ որ իմպիչմենտը
իրականում ոչ թե ուղղված է վարչապետի դեմ, այլ ընդդիմադիր երկու խմբակցություններն
իրար մեջ հարցեր են պարզում, մեկը մյուսի՝ «ճշմարիտ» ընդդիմադիր լինելու աստիճանն է
ստուգում։
- Խնդիրն այն է, որ երկուսն էլ
փախչելու տեղ չունեն, պետք է ցույց տան, որ միասին են ու միասնական։ Չէ՞ որ երկուսն
էլ՝ նախկին երկու նախագահները, պատրաստվում
են գալիք ընտրություններին ու ընդդիմադիրի «ամպլուայի» մեջ մնալու խնդիր ունեն։ Բայցև
այնպես, ինչպես պրոցեսը փորձում են գլուխ բերել,
զուրկ է լրջությունից։ Հետևապես անիմաստ է չարչարվել, ժողովրդին հավաքել, տարել լցրել
էին լսումների դահլիճ։
- Դեպքերից առաջ ընկնելով հարցնեմ՝
գործող խորհրդարանական ընդդիմությունը շանսեր ունի՞ հայտնվելու գալիք խորհրդարանում։
Նկատենք՝ Մոլդովայում օրերս տեղի ունեցած խորհրդարանական ընտրություններում պրոռուսական
ընդդիմադիր ուժը պարտվեց, հաղթեց երկրի նախագահին սատարող եվրոպամետ ուժը։ Մոլդովայի
նախադեպը կարո՞ղ է ազդակ լինել ՀՀ ընդդիմության
համար։
- Անկախ Մոլոդովայի օրինակից՝
նկատեմ՝ միշտ էլ ասել եմ, որ էսօր առկա իրողությունները, հասարակական տրամադրությունները հաշվի առնելով՝ քաղաքական ուժերը եթե պրոռուսական դրոշներով մտնեն պայքարի մեջ, նրանք ուրեմն տապալված են։ Հասարակության
վերաբերմունքը պրոռուսական ուժերի հանդեպ միանշանակ է, ավելին է, քան Մոլդովայում։
Մոլդովայում շուրջ 4 հազար երիտասարդ չի զոհվել, տարածքներ չեն կորցրել։ Այնպես որ,
այդ երկրի օրինակը ինձ չի հետաքրքրում, ես դա հիմք չեմ ընդունում։ Ես մեր հողի վրա
եմ պատկերացնում. ի՞նչ է նշանակում համաձայնել մտնել ՌԴ-Բելառուս միության մեջ։
Դա աբսուրդ է։ Այս ամբողջ պայքարը, զոհերը, կորուստները մի կողմ դնելո՞վ, ի վերջո՝
այս ամենը պայքար ու զոհողություն էր հանուն անկախության։ Կարծում եմ՝ իշխանություններն
այս մասով էլ՝ պրոռուսական ուժերի վերահաս հաղթանակի մասով, չպետք է մտահոգություն ունենան, բայց միաժամանակ
պետք է շա՜տ լրջորեն մտածեն, զբաղվեն իրենց սխալներով, որոնք, ասեմ, քիչ չեն, ու լրջորեն
մոտենան սպասվող ընտրապայքարին։ Ինչ ուզում եք ասեք՝ և Գյումրիի, և Փարաքարի ընտրությունները
ազդակ էին։ Մի անգամ առիթ ունեցել եմ ասելու, որ շատ-շատ տեղերում նախկին իշխանության
լծակները գործում են։ Բիզնեսն ամբողջությամբ նրանց ձեռքին է, թաղային հեղինակությունները նրանց են ծառայում, դժգոհ նախկին համայնքապետերը
նրանց թիմում են։ Չպետք է մոռանալ՝ Ղարաբաղից տեղահանված մեր ժողովրդի շրջանում լուրջ
պրոպագանդա է գնում գործող իշխանությունների դեմ։ Նաև մեկ կարևոր պահ կա՝ այսօր ասում
են՝ հեղափոխությունից առաջ ովքեր իշխանություն ունեին, էդ նույն մարդիկ այսօր էլի իշխանություն
ունեն։ Ես սրա մասին ստիպված եմ նորից ասել և հուսամ, որ իշխանությունը սրանից պետք է դասեր քաղի։ Ես
ոչ թե իշխանությանն եմ պաշտպանում, այլ պարզապես չեմ ցանկանում, որ հինը վերադառնա։
- Հնի մեջ մտնո՞ւմ է նաև առաջին նախագահը, որի կուսակցության
փոխնախագահ Լևոն Զուրաբյանն օրերս ազդարարեց, որ Լևոն Տեր-Պետրոսյանը առաջիկա ընտրապայքարում
լուրջ դերակատարում է ունենալու։
- Լևոն Տեր-Պետրոսյանին թողնենք մի կողմ, ես միանշանակ նկատի
ունեմ Սերժ Սարգսյանին և Ռոբերտ Քոչարյանին։
Քրեաօլիգարխիկ պետությունը կամ, ինչպես նույն Տեր-Պետրոսյանն էր ասում՝ գողապետությունը
ստեղծել են Սերժ Սարգսյանն ու Քոչարյանը։
- ՀԺԿ-ն գալիք խորհրդարանական ընտրություններին մասնակցելու
պլաններ ունի՞։ Վերջին տարիներին շատ պասիվ եք։
- Դեռ վաղ է այդ մասին խոսելը, ամեն դեպքում՝ ՀԺԿ-ն քաղաքական
դաշտից դուրս չէ, իր տեղում է։
Հ.Գ. Նշենք, որ առաջիկայում տեղի կունենա ՀԺԿ արտահերթ համագումարը,
որի նպատակը, ինչպես Գ. Հարությունյանն ասաց,
ոչ թե նախընտրական է, այլ տեխնիկական խնդիր լուծելու համար՝ պետք է կուսակցության կանոնադրությունը
համապատասխանեցվի «Կուսակցությունների մասին» օրենքին։ Նախատեսվում է նաև ղեկավար մարմինների
ընտրություն։
Հեղինե Մանուկյան
