Հայաստանի և Ադրբեջանի ներկայացուցիչները Դոհայում բացառիկ հարցազրույց են տվել Euronews-ին և պատմել, թե ինչպես է սկսվել խաղաղության գործընթացը, խոսել համատեղ ապագայի մասին, որին երկու երկրներն այժմ պետք է ձգտեն։

Հայաստանն ու Ադրբեջանը հաստատել են միասին աշխատելու իրենց պատրաստակամությունը՝ փոխելու համար Հարավային Կովկասի ամբողջ լանդշաֆտը տասնամյակներ տևած հակամարտությունից հետո։

Առաջին անգամ բանակցությունների առանցքային մասնակիցները, որ ներկայացնում են երկու երկրների ղեկավարությանը, համատեղ բացառիկ հարցազրույց են տվել Euronews-ին Դոհայում։ Նրանք պատմել են, թե ինչպես է նախկին թշնամիների միջև սկսվել խաղաղության գործընթացը, և թե ինչպես են երկու կողմերը շարունակում «վստահության պատին ևս մեկ աղյուս» ավելացնել՝ շարժվելով ակտիվ տնտեսական համագործակցության ուղղությամբ և անցյալում թողնելով պատերազմների ողբերգական գլուխը։

Ադրբեջանի նախագահի օգնական Հիքմեթ Հաջիևը և Հայաստանի Անվտանգության խորհրդի քարտուղար Արմեն Գրիգորյանը նշել են, որ բանակցությունները սկսվել են 2020 թվականին՝ երկու երկրների միջև վերջին առճակատումից հետո։ Այդ գործընթացը աջակցություն է ստացել Եվրամիության կողմից և ավարտվել Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևի ու Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի միջև պատմական խաղաղության համաձայնությամբ, որը ստորագրվել է ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփի կողմից։

Առաջին անգամ իր գործընկերոջ կողքին նստած՝ հրապարակային հարցազրույցում Հաջիևն ընդգծել է, որ կողմերը Բրյուսելում «հանդիպելու լավ հնարավորություն» են ունեցել, որից հետո երկու երկրների ղեկավարությունը որոշել է շարժվել խաղաղության ուղղությամբ և «մի կողմ դնել նախկին տարաձայնությունները»։

Գրիգորյանը Euronews-ին հայտնել է, որ «առաջնորդները մտածում էին ինչպես խաղաղություն և կայունություն բերել տարածաշրջան», և դա հանգեցրել է քննարկման առ այն, թե «ինչպես ինստիտուցիոնալացնել խաղաղությունը և առաջ շարժվել»։

«Սա մեծ հաջողություն է, և մենք այն նշում ենք»,- Euronews-ին տված հարցազրույցում ասել է Հայաստանի ներկայացուցիչը։

«Բոլոր հակամարտություններում էլ կողմերը միմյանց չեն վստահում։ Բայց մենք աշխատում ենք այդ ուղղությամբ։ Ինչպես ասվում է հայտնի երգում՝ սա ևս մեկ աղյուս է պատի մեջ՝ մեջբերման դրական իմաստով։ Մենք աշխատում ենք այդ ուղղությամբ, փորձում ենք կառուցել վստահության պատ, փորձում ենք շարժվել այդ ուղղությամբ»,- հավելել է Գրիգորյանը։

Ադրբեջանի ներկայացուցիչը ավելացրել է, որ համատեղ խաղաղության գործընթացը «հաջողության պատմություն է հակամարտությունների և պատերազմների գլոբալ համատեքստում»։ Քանի որ «հակամարտության այս գլուխը փակված է, և հողի վրա հաստատված է իրական խաղաղություն», Ադրբեջանն ու Հայաստանը անցնում են լտարածաշրջանի լայնածավալ տնտեսական զարգացմանը՝ ի բարօրություն երկու երկրների։

«Մենք վստահ ենք, որ տարածաշրջանային տնտեսական նախագծերի իրագործումը կմեծացնի փոխկախվածությունը և կամրապնդի խաղաղությունը, ինչպես նաև տնտեսական օգուտ կբերի երկու հասարակություններին»,- ասել է Հայաստանի ներկայացուցիչը։

«Մենք շարժվում ենք այդ ուղղությամբ, և դրա ապացույցն է այն, որ Հիքմեթի հետ միասին նստած ենք ձեր ստուդիայում այստեղ՝ Դոհայում»,- ասել է Գրիգորյանը։

Երկու քաղաքական գործիչներն էլ ընդգծել են, որ ներկայիս խաղաղության գործընթացը «ապագա սերունդների» համար է, որ խաղաղությունը «անշրջելի է», և որ երկու երկրներն էլ աշխատում են այն ուղղությամբ, ինչը նրանք երկուսն էլ անվանել են «վստահության միջոցներ», որպեսզի երկու ազգերը կարողանան փոխգործակցել, նույնիսկ եթե «դա պահանջում է մեծ լարված աշխատանք երկու երկրներից և հասարակություններից»՝ տասնամյակներ տևած պատերազմից հետո։

Հիքմեթ Հաջիևի խոսքով՝ Վաշինգտոնում ձեռք բերված «մեծ, գեղեցիկ գործարքը», որը Արմեն Գրիգորյանը հենց այդպես էլ անվանեց, պետք է հանգեցնի Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև, այսպես կոչված, «Հանուն միջազգային խաղաղության և բարգավաճման Թրամփի երթուղու» (TRIPP) իրագործմանը։ Այս նախագիծը, նրանց պնդմամբ, կարող է «ամբողջովին փոխել Եվրասիական մայրցամաքի տրանսպորտային քարտեզը»։

«Հուսով եմ՝ դա շատ շուտով տեղի կունենա։ Դրանից հետո կսկսվի ամբողջ տեխնիկական գործընթացը, և մենք կաշխատենք տարածաշրջանը ապաշրջափակելու և այդ ճանապարհը բացելու ուղղությամբ։ Սա մեր տարածաշրջանի համար հսկայական և չափազանց կարևոր պատմական նախագիծ է, և մենք շարունակում ենք շարժվել այդ ուղղությամբ»,- ասել է Հայաստանի ներկայացուցիչը։

Բանակցությունների մասնակիցները հանգել են այն եզրակացության, որ պատերազմն ավարտվել է, որ խաղաղությունը պետք է «հավերժ» լինի ապագա սերունդների համար, և որ երկու երկրները այժմ պետք է նայեն դեպի համատեղ ապագա։