2021-ի ԱԺ արտահերթ ընտրություներին Նիկոլ Փաշինյանի ռեյտինգը նախ մաշեցնելու, հետո՝ «կռելու» խոստումով  մասնակցած «Հայաստան»  դաշինքը՝ Քոչարյան+ՀՅԴ+Վահե Հակոբյան սաստավով, ինչպես հայտնի է, հազիվ 21,9 տոկոս քվե ստացավ։ Վարչապետի աթոռը ճանկելու ու իր կառավարման օրոք տիրած բարքերը վերահաստատելու Քոչարյանի փափագն անկատար մնաց, մեկ տարի անց էլ փլուզվեց նրա գլխավորած դաշինքը՝ Վահե Հակոբյանը «պռաշալնիյ վալս»-ի հնչյունների ներքո լքեց  Քոչարյանին՝ նրան թողնելով իր սիրելի ու «մշտակական» դաշնակցության հետ։

Հունիսի 7-ի  ընտրություններին նախկին՝ ոչ լեգիտիմ նախագԱն մասնակցում է նորեն՝ 136-ը շուտով բոլորող ՀՅԴ-ի, մեկ էլ էս վերջերս որդի Լևոնի ընկերների ստեղծած «Առաջ Աջակենտրոն»-ի հետ։ Այս ընտրությունների քարոզարշավի ժամանակ Քոչարյանը, ինչպես ասում են, լեզվին այդքան շատ չի տալիս՝ կառավարող ուժի ղեկավարի մասին արտահայտվելիս, թեև մեկումեջ, ինչպես ասում են՝ «խասյաթի համաձայն» տրվում է գայթակղությանը, բայց արագ արժանանում է համարժեք արձագանքի։ Ինչպես, օրինակ, Աջափնյակում քաղաքացիների հետ հանդիպման ժամանակ վարչապետի հասցեին «համբալ» բառը գործածելու դեպքում եղավ։ Այդ նույն հանդիպման ժամանակ, ի դեպ, Քոչարյանը, որի օրոք, ուշադրություն, եթերազրկվել են «Ա1+»-ը, «Նոյյան Տապան»-ը, սպանվել, բռնությունների են ենթարկվել բազում լրագրողներ, խոսեց նաև մամուլի, խոսքի ազատության մասին։ Մի պահ ուզում ենք պատկերացնել, թե ինչ կլիներ «իքս» քաղաքական գործչի հետ, եթե նա իր՝ Քոչարյանի կառավարման օրոք արծակա, ներողություն՝ արկածախնդրության դիմեր ու  վերջինիս «համբալ» անվանած լիներ։ Զուգարանում սպանված Պողոս Պողոսյանի ճակատագրին արժանանալը երաշխավորված էր։ և ուրեմն, ի պատասխան իր աջակիցներից մեկի հարցի՝  իշխանության գալու դեպքում ի՞նչ քայլեր է անելու խոսքի, մամուլի ազատության ուղղությամբ, նախկին նախագահը խոդի գցեց ցինիզմը։ Թե՝ իր կառավարման 10 տարվա ընթացքում մի լրագրող է սպանվել, որը, հատուկ շեշտեց՝ եղել է իր թիմի անդամը (խոսքը Տիգրան Նաղդալյանի մասին է),  մեկ լրագրող էլ դատապարտվել է, սակայն ոչ թե իր մասնագիտական գործունեության, այլ՝ բանակից խուսափելու համար՝ նկատի ունի «Ժամանակ Երևան» թերթի նախկին խմբագիր, 1in․am կայքի սեփականատեր Արման Բաբաջանյանին։ «10 տարվա ընթացքում մեկ ցույց ա ցրվել՝ 2004-ին, խորհրդարանի մոտ, տևել ա 15 րոպե, մի մարդ հիվանդանոց չի տեղափոխվել։ Հետո եղավ 2008 թվականի մարտի 1-ի դեպքերը, որտեղ սադրողը և հիմնական պատասխանատուն Նիկոլ Փաշինյանն էր»։ Քոչարյանին երևի թվում էր, թե իր ելույթին ականջ դնող բոլոր ներկաները, այդ թվում ես՝ ձեր խոնարհ ծառան, հիշողությունից զուրկ մանկուրտներ են, տեղյակ չեն իր օրոք տեղի ունեցած այլանդակությունների մասին, երկրում տիրած վախի ու ահաբեկչության մթնոլորտի, մասին, երբ, ասենք, մարդ էին նստեցնում ոտանավոր գրելու ու թռուցիկի տեսքով այն պատին փակցնելու համար։

Հիշեցնենք Քոչարյանին՝ «Անաղուհաց քրդի շունը շուտ ուրացավ Վազգենին, հաստատ խառն է նրա մատը հոկտեմբերի 27-ի գործին». ահա այս արտահայտության հեղինակ, արարատցի Ջանիկ Ադամյանը երկու ամիս 7 օր անցկացրեց Նուբարաշենի «բերդում», քանի որ օրվա դատախազությունը համարել էր, որ այս տողերով, որտեղ, նկատենք, ոչ մի անգամ չի հիշատակվում Ռոբերտ Քոչարյան անուն-ազգանունը, տողերի հեղինակը զրպարտել է անուն-ազգանվան տիրոջը և պետք է դատապարտվի 5 տարվա ազատազրկման։ Ավելին՝ տողերի հեղինակից բացի գործի շրջանակներում ձերբակալել էին այդ ոտանավորը  մեքենագրած մի կնոջ՝ Ջեմմա Սահակյանին: Գիտե՞ք ինչի համար. որ մեքենագրել է: Այո, ճիշտ լսեցիք, որ նա իր մատների հպումով թղթին է հանձնել վերոհիշյալ տողերը ու այսպիսով հանցակցել։ Հանցագործ գրամեքենան էլ, ի դեպ, առգրավվել էր։

Ռոբերտ Քոչարյանը, փաստորեն, «անաղուհաց քրդի շուն» արտահայտությունն իր վրա էր վերցրել, ինչպես նաև «Հոկտեմբերի 27»-ի գործում» իր մատը խառը լինելու մեղադրանքը: Եթե մեկը գրի «անաղուհաց քրդի շուն», առանց անուն տալու, մեկ ուրիշն էլ դա իր վրա վերցնի, ի՞նչ կհետևի այս ամենից, որ՝ Հայաստանում միայն մեկ հոգի կարող էր «անաղուհաց քրդի շուն» լինել, ու այդ մեկ մարդը․․․․հասկացաք, թե ով է։ Իրավական այս մառազմը, փառք տիրոջը, կարճվեց։ Բայց ոչ թե իրավական, այլ քաղաքական որոշման արդյունքում, քանի որ օրվա իշխանությունը ստիպված եղավ նահանջել՝ միջազգային կառույցների և հանրային ճնշման տակ։      

Նույն Քոչարյանն, ահա, որի օրոք այլանդակ հետապնդման էր ենթարկվում այլախոհությունը, սրբի կերպարի մեջ մտած՝ ծեքծեքում էր՝ հիմա ֆեյսբուքում  «լայք» դնելու համար մարդկանց  գործից ազատում են, այ եթե ինքը վերադառնա իշխանության,  մամուլի և խոսքի՝ «վիսշի կլասի» ազատություն է ապահովելու։ Համոզված ենք, որ նախկին նախագահի այս հավաստիացումը հարուցեց հանրապետության բոլոր եփած հավերի ծիծաղը, ընդ որում՝ քահ-քահ ծիծաղը և ոչ միայն ծիծաղը։ Արդ,  դառնանք  աջափնյակցիների հետ հանդիպումից հետո մեր ու «ազատ մամուլի» ապագա երաշխավոր Քոչարյանի կազմած ընտրական ցուցակի անդամ, գործող պատգամավոր Իշխան Սաղաթելյանի միջև տեղի ունեցած միջադեպին։ Civic.am-ը երբ փորձեց Քոչարյանից ճշտել՝ գալիք ընտրություններում գոնե 8 տոկոս ակնկալո՞ւմ են ստանալ՝ Քոչարյանը չլսելու տվեց, մեջքով շրջվեց մեզ ու պատրաստվեց հեռանալ սրահից։  Հարցն ուղղեցինք մեր կողքին կանգնած Իշխան Սաղաթելյանին,  որն էլ արձագանքեց՝ «շա՜տ»՝ հավելելով՝ «8 տոկոսի համար նույնիսկ չէինք մտնի պայքարի մեջ»։ Քանի որ սրահում աղմուկ էր, նրա պատասխանը ճիշտ չլսեցինք, մեզ մոտ տպավորություն ստեղծվեց, որ Սաղաթելյանն ասաց՝ «8 տոկոսի դեպքում չենք մտնի խորհրդարան», նկատի ունենալով՝ որ մանդատները վայր կդնեն։ Երբ մեր լսած ձևով հարցն ուղղեցինք Քոչարյանին, թե՝ համաձա՞յն եք Սաղաթելյանի ասածի հետ՝ վերարտադրելով  այն, ինչ այդ պահին մեզ թվացել էր, թե ասել է, ընկեր Իշխանը  կորցրեց  «միռովազրենիեն» ու  ցույց տվեց իր «բարեկրթության» մակարդակը՝ նախ մեզ մոտիլովկա անելու մեջ մեղադրելով, հետո էլ՝ թուրքական լրատվամիջոց կոչելով։  

Ի դեպ, մեր ներումն ենք հայցում  Սաղաթելյանից՝ աղմուկի պատճառով նրա տված պատասխանը ճիշտ չլսելու ու սխալ վերարտադրելու համար։ Պահանջում ենք, որ  նույնը անի նաև նա՝ հրապարակավ ներողություն խնդրի Civic.am-ից վիրավորանքի համար։  Հասկանում ենք, որ «թուրք», «թուրքական» բառերը հոլովելիս ՀՅԴ-ն  ռազմահայրենասիրական էքստազի մեջ են ընկնում, կարծելով, թե այդ բառերով ինչ որ մեկին դիմելիս իրենց չունեցած ռեյտինգը բարձրացնում են, բայց բարեկամաբար առաջարկում ենք՝ հանգիստ թողնել մամուլը, մասնավորապես մեզ,  ու իրենց ռեյտինգը բարձրացնել այլ թիրախ ընտրելով։

«Թուրք» բառն արտաբերելուց առաջ, ի դեպ, երիտթուրքերի հետ ժամանակին համագործակցած ՀՅԴ-ի դեպքում պարտադիր է  մի շատ կարևոր պրոցեդուրա՝ ինքնահայեցումը։ 

 Հեղինե Մանուկյան