Միացյալ Նահանգներն առաջարկել է
ստանձնել Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև նախատեսված տրանսպորտային միջանցքի վերահսկողությունը՝
երկու կովկասյան երկրների միջև երկար ժամանակ ձգձգված դիվանագիտական բանակցությունները
առաջ մղելու նպատակով։ Այս մասին լրագրողների հետ ճեպազրույցի ժամանակ հայտարարել է
Թուրքիայում ԱՄՆ դեսպան Թոմ Բարաքը, գրում է Middle east eye պարբերականը՝ հղում անելով
բարձրաստիճան դիվանագետի խոսքերին։
Պարբերականը գրում է, որ չնայած
Հայաստանն ու Ադրբեջանը մարտին համաձայնության եկան խաղաղության համաձայնագրի շուրջ,
Բաքուն շարունակում է պնդել մի քանի լրացուցիչ պայման՝ նախքան համաձայնագիրը պաշտոնապես
ստորագրելը։ Ադրբեջանը պահանջում է, որ Երևանը փոխի իր Սահմանադրությունը՝ այլ պայմանների
հետ մեկտեղ հեռացնելով Ադրբեջանի հանդեպ տարածքային նկրտումները։
Middle east eye-ի փոխանցմամբ՝
հիմնական խոչընդոտներից մեկը մնում է, այսպես կոչված, «Զանգեզուրի միջանցքը», որը կապելու
է Ադրբեջանը իր էքսկլավ Նախիջևանի հետ՝ Հայաստանի տարածքով. «Հայաստանը հրաժարվում
է օգտագործել «Զանգեզուրի միջանցք» տերմինը՝ պնդելով, որ այն ունի նկրտում ինքնիշխան
հայկական տարածքի՝ Սյունիքի նկատմամբ։ Ադրբեջանն էլ պնդում է, որ միջանցքը չպետք է լինի Հայաստանի լիակատար
վերահսկողության տակ՝ մտահոգություն հայտնելով, որ Երևանին չի կարելի վստահել անարգել
մուտքի երաշխիքի հարցում»։
Այսպիսով, ըստ պարբերականի, Հայաստանը
կտրականապես դեմ է ճանապարհի վերահսկողությունը որևէ երրորդ կողմի փոխանցելուն: «32
կմ երկարությամբ միջանցքը դարձել է էական խոչընդոտ Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև երկարատև
խաղաղության հասնելու համար։ Նրանք վիճում են 32 կիլոմետր ճանապարհի շուրջ, բայց սա
մանրուք չէ»,- լրագրողներին ասել է Բարաքը Նյու Յորքում կայացած ճեպազրույցի ժամանակ։
Շարունակելով՝ Բարաքը նշում է.
«Այսպիսով, տեղի է ունենում այն, որ Ամերիկան միջամտում է և ասում՝ լավ, մենք կվերցնենք
այն։ Տվեք մեզ 32 կիլոմետր ճանապարհը հարյուր տարվա վարձակալության պայմանագրով, և
դուք երկուսդ կարող եք օգտվել դրանից»։
Բարձրաստիճան դիվանագետի մեկնաբանություններն առաջին պաշտոնական հաստատումն
են այն բանի, որ Թրամփի վարչակազմն առաջարկել է կառավարել, այսպես կոչված, «միջանցքը»
ԱՄՆ մասնավոր առևտրային օպերատորի միջոցով, որը կծառայի որպես չեզոք երաշխավոր։
«Քարնեգի» հիմնադրամի՝ վերջերս հրապարակված զեկույցում նշվում է,
որ ծրագիրը հիմնված է Եվրամիության նախկին
առաջարկի վրա, որը նախատեսում է ԱՄՆ լոգիստիկ ընկերությանը հանձնարարել կառավարել և
վերահսկել բեռների տարանցումը երթուղու երկայնքով՝ թափանցիկ կերպով տվյալներ փոխանակելով
բոլոր կողմերի հետ. «Առաջարկը հիմնված է Վրաստանի անջատողական շրջաններում միջազգային
վերահսկողության նախադեպերի վրա՝ նպատակ ունենալով բավարարել Բաքվի պահանջը՝ ամուր,
երկարաժամկետ անվտանգության երաշխիքներ տրամադրելու վերաբերյալ՝ միաժամանակ պահպանելով Երևանի ինքնիշխանությունը
միջանցքի նկատմամբ»։
Middle
East Eye-ի աղբյուրների փոխանցմամբ՝ հենց Թուրքիան
է սկզբնապես առաջարկել միջանցքը կառավարելու գաղափարը, որը հաստատվել է և՛ Հայաստանի,
և՛ Ադրբեջանի կողմից. «Սակայն հայկական կողմը պահանջել է, որ ընկերությունն աշխատի
նաև միջանցքի Նախիջևանի կողմում, ինչն անընդունելի էր Բաքվի համար»։
